در این درس به تشریح عملیه جمع اعداد دورقمی با اعداد دورقمی با انتقال(حاصل دار) پرداخته شده است. در این نوع عملیه جمع، هرگاه نتیجه حاصله از جمع رقم یکهای اجزای جمع بیشتر از نهُ گردد، نیاز است تا ده های حاصل شده به مرتبه ده های اجزای جمع انتقال نماید.
اهداف آموزشی:
مواد مورد نیاز: دانههای لوبیا(مهرهها) و قوطیهای خورد.
فعالیت اول: به هر گروه دو، دو قوطی حاوی دانههای لوبیا توزیع مینماییم. طور مثال: به یک گروه یک قوطی حاوی ۴۶ دانه لوبیا و قوطی دوم حاوی ۳۷ دانه لوبیا. برای گروه دوم قوطیهای حاوی دانه های لوبیا با تعداد ۵۸ و ۴۵ دانه میدهیم. از آنها میخواهیم که بین خود بحث کنند و به سوالات ذیل پاسخ دهند.
شاگردان در ابتدا باید لوبیاهای هر قوطی را به طور جداگانه به دسته های دهتایی و یکهای اجزای جمع جدا نمایند. بعدا عملیه جمع را با استفاده از مواد تنظیم شده انجام دهند و در اخیر از نماینده هر گروه خواسته میشود که پیش روی تخته آمده و روش کارش را توضیح دهد.
فعالیت دوم: مانند:(تصویر ۲۵)، عدد ۳۴ و عدد ۳۶ را با استفاده از دانههای لوبیا و قوطیها ساخته و آنها را کنار هم روی میز میگذاریم. سپس با کمک شاگردان این دو عدد را با هم جمع میکنیم. طور مثال: از شاگردان میپرسیم، اول یکها را جمع کنیم یا ده ها را؟ شاگردان قطعاً جواب میدهند: اول یکها و بعد دهها را با هم جمع میکنیم.
زمانیکه ۴ یکها و ۶ یکها را با هم جمع کردیم ۱۰ یکها شد که آنرا در یک قوطی ریختیم و یک دهها حاصل شد. بعد دههای حاصل شده را به جمع دههای دیگر انتقال دادیم که در مجموع ۷ دهها شدند.
فعالیت دوم: شاگردان را به گروهها تنظیم کرده و مقدارهای متفاوت دانههای لوبیا و قوطیها را به گروهها توزیع مینماییم. بعد طور مثال: برای گروه اول ۲۷ + ۳۷، برای گروه دوم ۳۵ + ۴۶ سوالات عملیه جمع را نیز توزیع میکنیم و به آنها هدایت میدهیم که با استفاده از دانه های لوبیا و قوطیها سوالات جمع را حل کنند. مانند:(تصویر ۲۶)، گروه اول، زمانیکه هفت یکها را با هفت یکها جمع میکنند، ۱۴ یکها میشود که ۱۰ یکهای آنرا در قوطی میاندازند و ۴ یکهای آن آزاد میماند، سپس دهها را با همدیگر جمع میکنند.
در دو ویدیوی ذیل نیز با استفاده از مثال های عملی به تشریح عملیه جمع اعداد دورقمی با انتقال، پرداخته شده است.