عدد صفر در عملیه جمع، عدد را تغییر نمیدهد و مانند یک عنصر خنثی عمل میکند.
هر چند صفر در زمینه شمارش، نشاندهنده نبودن چیزی است(مثلاً: صفر سیب)، اما به عنوان یک عدد در ریاضیات، یک موجودیت کاملاً مشخص و ضروری است. در واقع صفر هیچ نیست، بلکه صفر مانند: ۱ یا ۲ یک عدد است که میتوان عملیات ریاضی مختلفی را روی آن انجام داد(جمع، تفریق، ضرب). «هیچ چیز» یک مفهوم یا یک وضعیت است، در حالی که «صفر» یک مقدار است. اما برای تفهیم مفهوم عدد صفر با در نظرداشت سویه شاگردان، از عبارتهای هیچ چیزی استفاده شده است. همانطور که اشاره شد، وجود صفر برای نوشتن اعداد بزرگتر و درک مقدار آنها در سیستم دهها و صدها… حیاتی است. بدون صفر، ما قادر به نوشتن اعدادی مانند ۱۴۰۴ یا ۲۰۲۵ به روش کارآمد فعلی نبودیم. همچنان در فیزیک و انجنیری به عنوان یک مرجع عمل میکند(صفر یک نقطه مرجع است). مثلاً صفر درجه سانتیگراد یک درجهحرارت مشخص است که نقطه انجماد آب را نشان میدهد. یا صفر در متر نشاندهنده یک موقعیت خاص است که اندازهگیریها از آنجا شروع شدهاند.
هدف آموزشی: شاگردان درک کنند که صفر در عملیه جمع نقش خنثی دارد و با هر عددی که جمع شود عدد را تغییر نمیدهد.
مواد مورد نیاز: لوبیا (مهرهها) و پنسل های رنگه.
فعالیت اول: از یک شاگرد میخواهیم که پیش تخته بیاید، مانند:(تصویر ۱۲). به یک دست شاگرد ۵ تا پنسل های رنگه میگذاریم و در دست دیگریاش هیچ رنگهای را نمیگذاریم و از شاگردان سوال میکنیم، مثلاً: احمد در یک دستاش ۵ رنگه دارد و در دست دوماش صفر رنگه دارد، اگر ۵ رنگه را با صفر رنگه جمع کنیم مجموعاً چند رنگه میشود؟
حال با هم میشماریم: یعنی؛ با ۵ هیچ چیزی اضافه نمیشود، بناً نتیجه ۵ میشود.
۵ = ٠ + ۵
پس گفته میتوانیم هر عدد جمع صفر مساوی به خود همان عدد میشود.
فعالیت دوم: روی تخته مانند:(تصویر ۱۳)، تصویری را که قبلا آماده نموده ایم، که در آن احمد به تعداد ۷ مهره و محمود صفر مهره دارد، را نصب نموده و با شاگردان کل مهرههای احمد و محمود را محاسبه میکنیم؟
باز هم دیده شد که یک عدد جمع عدد صفر مساوی به خود همان عدد میشود.
در این ویدیو با استفاده از فعالیتهای آموزشی و عملی به توضیحات در ارتباط با نقش صفر در عملیه جمع پرداخته شده است.