شمارش متناوب اعداد(Skip counting)
شمارش متناوب یعنی شمردن اعداد با پرشهای منظم و مساوی به جای حساب کردن یکی یکی، در این روش هر بار یک عدد ثابت به عدد قبلی اضافه میشود. مانند: شمارش ۳ تا ۳ تا، که هر بار عدد ۳ به عدد قبلی اضافه میشود. این نوع شمارش تهداب مهمی برای یادگیری جمع، ضرب و الگوها میباشد و معمولاً در صنف دوم و سوم تدریس میشود.
شاگردان با اجرای این فعالیتها به اهداف آموزشی ذیل دست خواهند یافت:
- درک بهتری از ساختار اعداد پیدا کرده و یاد میگیرند که اعداد چگونه افزایش یا کاهش مییابند.
- شمارش متناوب مقدمهی مستقیم برای یادگیری ضرب است.
- با مشاهده الگوهای متناوب یاد میگیرند تا پیش بینی کنند عدد بعدی چه خواهد بود و همچنان میآموزند که چگونه اعداد را ذهناً جمع و ضرب نمایند که این عمل در پیشرفت شاگرد در صنوف بالاتر زیاد تاثیر خواهد گذاشت.
- شمارش با فاصله نیاز به تمرکز بیشتر دارد و باعث افزایش توجه شاگردان میشود.
مواد و وسایل مورد نیاز برای اجرای فعالیتها، قرار ذیل میباشند:
- مهرههای چوبی(دانههای لوبیا)
- بسته پنسلهای ساده یا رنگه
- جدول اعداد
فعالیت انگیزشی:این مفهوم را به شیوه ساده و پرسشی برای شاگردان معرفی میکنیم. طور مثال:(تصویر۱۱)، را به شاگردان نشان میدهیم و میپرسیم:
– در این شکل چند ردیف از سیخها وجود دارد؟
– در هر سیخ چند مهره میباشد؟
– در مجموع چند دانه مهره در کل سیخها میباشند؟
– خوب حالا رابطه بین تعداد سیخها و مهرهها را چگونه ارزیابی میکنید؟
– با زیاد شدن هر سیخ مهرهها چگونه زیاد میگردند؟
دیده می شود که در کل چهار ردیف از سیخ ها و جود دارد، در هر سیخ سه مهره شامل بوده که در کل دوازده مهره می شوند. بنا، با ازدیاد هر سیخ سه سه تا مهره افزایش می یابد.
فعالیت اول:مبنای این فعالیت حس و تجربه میباشد. مانند:(تصویر۱۲)، ۴ جعبهای کوچک از کارتن را روی میز میگذاریم و در سمت دیگر میز تعداد رنگهها را میگذاریم، از یک شاگرد میخواهیم که بیاید و در هر جعبه به تعداد ۴، ۴ تا از رنگهها را بگذارد و بشمارد برای یک جعبه ۴، برای دو جعبه ۸، برای سه جعبه ۱۲ وغیره. در اخیر از همه شاگردان مپرسیم:
– رابطه بین تعداد جعبهها و تعداد پنسلها را چطور مشاهده میکنند؟
– اگر جعبهها بیشتر شوند، پنسلها چگونه تغییر میکنند؟
دیده میشود که در هر جعبه چهار عدد پنسل شامل اند و با ازدیاد هر یک جعبه، پسنل ها چهار چهار عدد افزایش مییابند که نشان دهنده پرش های منظم و مساوی اعداد به صورت متناوب میباشد.
فعالیت دوم:مبنای این فعالیت درک ذهنی شاگردان میباشد. روی تخته، یک چارت اعداد که اعداد از ۱ الی ۱۰۰ روی آن درج است، را نصب کرده، سپس در مرحله اول از یکی از شاگردان میخواهیم بیاید و اعداد را با صدای بلند ۵ تا ۵ تا بشمارد.یعنی: ۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰ الی عدد ۳۵ و آنها را در چارت اعداد، حلقه بزند. سپس شاگرد دوم الی عدد ۷۰، شاگرد سوم الی عدد ۱۰۰ این کار را ادامه دهند. بهتر است برای نمایش واضح حلقهها از قلم های رنگه استفاده شود.مانند:(تصویر ۱۲).
در مرحله دوم از شاگرد چهارمی خواسته شود که این کار را برای تا ۷ تا انجام دهد.یعنی: ۱۰۰، ۱۴، ۲۱ الی عدد ۳۵ و شاگرد پنجمی از ۴۲ الی ۶۳ و شاگرد بعدی از عدد ۷۰ به بعد این فعالیت را ادامه دهد.مانند:(تصویر ۱۳).
در این ویدیو با استفاده از مواد درسی و فعالیتهای عملی به توضیحات بیشتر در مورد این موضوع پرداخته شده است.