عوامل مؤثرجهت بهبود آموزش و یادگیری تعاونی
چه عواملی آموزش و یاد گیری تعاونی را کاربردی تر میکند؟
برای اینکه روش تدریس تعاونی بهتر و موثر تر شود. باید چند اصل اساسی را رعایت کنیم.
۱. اتکای متقابل مثبت: شاگردان باید بدانند که موفقیت هرکس به همکاری و تلاش همه گروه ارتباط دارد.
۲. تعامل رو در رو (چهره به چهره): شاگردان باید با هم گفتگو کنند، نظر بدهند و از همدیگر حمایت کنند.
۳. مسولیت فردی و گروهی: هر شاگرد باید وظیفه خودش را درست انجام دهد و همزمان در برابر موفقیت گروه هم مسئول باشد.
۴. کسب مهارتهای اجتماعی و بین فردی: شاگردان باید یاد بگیرند چگونه گوش بدهند، بحث کنند، اختلاف نظر را حل کنند و با هم کار کنند.
۵. کار گروهی در گروه کوچک: ابتدا شاگردان در گروه های کوچک تمرین می کنند و بعدا آماده میشوند تا در گروههای بزرگتری همکاری کنند. وقتی این اصول را در صنف عملی بسازیم شاگردان به طور خودکار یاد میگیرند که تعاون و همکاری برایشان به یک عادت (ملکه ذهن) تبدیل میشود.
مزایایی روش تعاونی
هدف، فعال ساختن شاگردان در روند آموزش میباشد، شاگردان فقط شنونده نباشد، بلکه در فعالیتهای یادگیری نقش فعال داشته باشند.
با در نظر داشت روش آموزش تعاونی، مزیتهای ذیل را دارند:
۱. یادگیری فعالتر پایدارتر و عمیقتر صورت میگیرد. چون شاگردان وقتی مطلبی را به دیگر صنفی خود توضیح میدهد. فهمشان از موضوع عمیقتر میشود.
۲. اعتماد بنفس و مسولیتپذیری شان افزایش پیدا میکند. ارایه و کمک به دیگران حس توانمندی میدهد که سبب اعتماد بنفس شاگردان میشود.
۳. کاهش تفاوت سطح یادگیری، شاگردان قویتر به ضعیفتر کمک میکنند تا همسطح شوند و همه با هم پیشرفت کنند.
۴. مهارتهای ارتباطی و اجتماعی شاگردان تقویت میشود. وقتی شاگردان در گروه کار میکند به یکدیگر خود کمک میکنند این کار سبب تقویت مهارتهای کارتیمی و ارتباطی شان میشود.
۵. آمادهسازی برای زندگی واقعی، در جامعه و محیط کار، همکاری و کار گروهی ضروری است. این روش شاگردان را برای آینده آماده میکند.
محدویتها و راه حلها
اختلاف نظر در گروه
امکان دارد در بعضی موارد شاگردان در مورد موضوعی اختلافنظر داشته باشند که باعث بحث و جنجال میشود. در این صورت قبل از قبل قوانین کار گروهی باید برای شاگردان واضح باشد.
زمانگیری
عموما فعالیت گروهی زمانبر است. درینصورت برای هر مرحله از فعالیت زمانبندی دقیق قبل از قبل درنظر گرفته شود یا در بعضی موارد محتوا قبل از صنف مطالعه شود.
بینظمی
ممکن تعداد شاگردان در صنف زیاد باشد، بناً کنترول صنف مشکل است. پس لازم است دستورالعملهای کتبی و شفاهی قبل از شروع برای شاگردان ارائه شود. و یا هم ممکن سیگنالیهای کنترولی بسازید، مثلا: بالا کردن دست معلم؛ پایان گفتگو، هم چنان استاد بین گروهها نظارت و گردش کنند.
امکان دارد بعضی شاگردان کارشان را انجام ندهد و یا به دیگران واگذار کند. بنا یکی از راحلها این است یک فورم کوتاه شرکت در گروه را آماده کرده و خانهپری نمایند. از تقسیم نقش و یا فعالیت مشخص و چرخشی، یعنی به هر فرد مسولیت بدهد و بعد از هر فعالیت یا جلسه این مسولیت تغییر کند.