بهداشت در مکتب
رعایت حفظالصحه (بهداشت) و آموزش طریقه درست شستن دستها برای شاگردان تازهوارد، یکی از حیاتیترین بخشهای مدیریت صنف و سلامت مکتب است. این موضوع نه تنها به سلامت جسمی، بلکه به تداوم آموزش نیز کمک میکند.
در ادامه، اهمیت این موضوع و روشهای عملی برای راهنمایی شاگردان را بررسی میکنیم:
چرا حفظالصحه برای شاگردان جدید مهم است؟
پیشگیری از بیماریهای واگیردار: محیط مکتب یک محیط جمعی است. شستن دستها سادهترین راه برای جلوگیری از انتقال میکروبها، سرماخوردگی و بیماریهای گوارشی میان شاگردان است.
کاهش غیبت در صنف: شاگرد سالم، کمتر مریض میشود و کمتر از درسها عقب میماند. این موضوع برای شاگردان جدید که در حال تطبیق با محیط هستند، بسیار مهم است.
ایجاد عادتهای ماندگار: شاگردان در سنین پایین بهتر یاد میگیرند. آموزش بهداشت در روزهای اول مکتب، به یک عادت همیشگی در زندگی آنها تبدیل میشود.
احترام به حقوق دیگران: رعایت بهداشت فردی نشاندهنده احترام به سلامت همصنفان و پاکیزگی محیط مشترک (خانه دوم) است.
چگونه طریقه درست استفاده کردن از تشناب و شستن دستها را آموزش دهیم؟
در آغاز مهم است که آداب رفتن و استفاده از تشناب (دستشویی) برای شاگردان به درستی توضیح داده شود.
آداب ورود و استفاده از تشناب
اجازه گرفتن در جریان صنف: برای رفع نیاز (رفتن به تشناب) شاگرد باید با خیال راحت بتواند از معلم خود اجازه بگیرد.
نوبت گرفتن: به شاگردان یاد بدهید که اگر تشناب مصروف است، در صف منتظر بمانند و فشار نیاورند.
بستن دروازه: تأکید بر حفظ حریم خصوصی؛ شاگرد باید یاد بگیرد که هنگام استفاده، دروازه را به درستی ببندد.
استفاده از پایافزار (چپلک): اگر مکتب چپلک مخصوص تشناب دارد، حتماً از آن استفاده کنند تا آلودگی به دهلیز و صنف منتقل نشود.
ریختن آب (فلش کردن): مهمترین نکته این است که بعد از استفاده، حتماً آب بریزند تا تشناب برای نفر بعدی پاک باشد.
استفاده درست از کاغذ تشناب یا آب: به آنها یاد بدهید که چگونه خود را پاک کنند و از مصرف بیرویه آب یا کاغذ پرهیز کنند.
نریختن زباله در تشناب: تأکید کنید که کاغذ، پلاستیک یا نان نباید داخل چاه تشناب انداخته شود (چون باعث مسدود شدن آن میشود). زبالهها باید در زبالهدانی انداخته شوند.
نکته: در مکاتب محلی و ساحات دوردست که دستری به کاغذ تشناب محدود است و بیشتر مردم از روش سنتی آب و کلوخ استفاده می کنند، برای شاگران توصیه شود که در قدم اول اگر ممکن باشد، از آب استفاده کنند و هرگاه استفاده از آب برای آنها مشکل باشد، در استفاده از کلوخ و یا سنگ ریزه ها، همیشه توجه داشته باشد که از کلوخ های آلوده و سنک زیره های آلوده استفاده نکنند. (البته این موضوع در دستشویی ها خشک معمول است).
بعد از رفع حاجت، شستن دستهای برای شاگردان یک موضوع حیاتی و ضروری است و برای اینکه شاگردان به درستی دستهای شان را شسته بتوانند، توجه به موارد و مراحل ذیل مهم است.
مهم است که آموزش شستن دستها باید بصری، عملی و سرگرمکننده باشد. برای شاگردان توضیح یدهیم که شستن دستها تنها با آب خالص کافی نیست (البته در مناطق که دسترری به مواد بهداشتی وجود نداشته باشد، همان شستن ساده هم مهم است). برای شستن درست دستها 6 مرحله ذیل نیاز است و در مرحله اول معلم باید این مراحل را به صورت عملی با شاگردان کار نماید.
مرطوب کردن: دستها را با آب تر کنید.
صابون زدن یا استفاده از مایع دستشوی: مقدار کافی صابون یا مایع دستشوی بردارید تا کف کند.
مالش کف دستها: کف دستها را به هم بمالید.
میان انگشتان: انگشتان را در هم قفل کرده و بین آنها را بشویید.
پشت دستها و شست: پشت هر دو دست و انگشتان شست را فراموش نکنید.
آبکشی و خشک کردن: کف صابون را کاملاً بشویید و دستها را با دستمال پاک یا در هوا خشک کنید.
برای شاگردان تان توصیه نمایید که حد اقل زمان برای شستن دستهای آنها 20 ثانیه می باشد تا دستهای شان به درستی پاک شوند. همچنان از شاگردان خواسته شود که در جریان شستن دستهای شان به مصرف آب توجه داشته باشند، مخصوصا شیر آب را از آغاز تا ختم شستن دستها باز نگذارند بلکه تنها در موقع نیاز باز کنند.
در این ویدیو نیز به تشریح بیشتر موضوع بهداشت در مکتب و شستن عملی دست ها پرداخته شده است.