تفریق اعداد سهرقمی با باز کردن دهها و صدها
در این درس، شاگردان میآموزند که چگونه هنگام تفریق اعداد عدد سهرقمی، در صورت لزوم با تبدیل دهها و صدهای مفروقمنهُ به یکها و به دهها، محاسبه را به درستی انجام دهند. این مبحث به آنها کمک میکند تا مفهوم تبدیل بستههای صدتایی را بهتر درک کنند.
اهداف آموزشی:
- شاگردان بتوانند مفهوم تفریق اعداد سهرقمی با نیاز به تبدیل دهها و صدهای مفروقمنهُ با به یکها و دهها درک کنند.
- شاگردان بتوانند مراحل تفریق را به صورت منظم (یکها از یکها، دهها از دهها و صدها از صدها) را اجرا نمایند.
مواد مورد نیاز:
- دانههای لوبیا(مهرهها)
- قوطیهای خورد برای ساختن دهها
- خریطه برای ساختن صدها
برای اینکه شاگردان بتواند مفهوم را به صورت درست بیاموزند، بهتر خواهد بود تا این موضوع را در قالب سه فعالیت توضیح داد.
طوریکه:
- در فعالیت اول، تنها با تبدیل کردن دهها به یکها
- در فعالیت دوم، تنها با تبدیل کردن صدها به دهها
- در فعالیت سوم، با تبدیل کردن همزمان دهها به یکها و صدها به دهها
فعالیت اول: با استفاده از مواد درسی، عدد ١٢٦ را از عدد ٢۴٣ تفریق میکنیم. نخست عدد ٢۴٣ را با استفاده از مواد تهیه مینماییم.
مانند: (تصویر١٠)
طوریکه به وضاحت دیده میشود، ما نمیتوانیم از ٣ یکها (از٣ لوبیا) ٦ یکها (٦ لوبیا) را کم کنیم، پس باید یک دهها را به یکها تبدیل کرد. بنابر این با تبدیل کردن یک دهها به یکها، ما ١٣یکها، ٣ دهها و ٢ صدها خواهیم داشت.
مانند: (تصویر١١)، اکنون با کم کردن ٦ یکها از ١٣ یکها، ٢ دهها از ٣ دهها و ١ صدها از ٢ صدها، ١١٧ باقی میماند.
فعالیت دوم: برای تفریق نمودن عدد ١٧۴ از عدد ٣٢٦، ابتدا مانند:(تصویر١٢)، عدد ٣٢٦ را با استفاده از دانههای لوبیا، قوطیها و خریطهها تهیه نموده سپس عدد ١٧۴ را از آن تفریق مینماییم.
ابتدا از ٦ یکها، ۴ یکها را تفریق میکنیم، ٢ یکها باقی میماند. سپس ٧ دهها را از ٢ دهها تفریق میکنیم که امکان ندارد، بناً باید یک صدها را به دهها تبدیل کنیم مانند: (تصویر١٣)
فعالیت سوم: از شاگردان سوال میکنیم، هرگاه از عدد ٣٢۵ عدد ١۵٨ را تفریق نماییم، آیا ممکن است تا مستقیم از رقم یکها و ده های مفروق منه، رقم یکها و ده های مفروق را کم کنیم؟
هرگاه شاگردان پاسخ داده بتوانند، از آنها می خواهیم که عملیه را با استفاده از مواد آموزشی عملا انجام دهند.
مانند: تصویر(١۴)
در مرحله اول نظر به تصویر، چون از ۵ یکها ٨ یکها را کم کرده نمیتوانند بناً یک دهها را باز میکنند که با ۵ یکها، میشود ١۵ یکها مانند: (تصویر١۵)، و اکنون از ١۵ یکها ٨ یکها را کم مینمایند که ٧ یکها باقی میماند.
در مرحله دوم چون از ١ دهها نمیتوانند ۵ دهها را کم کنند، پس یک صدها را باز میکنند که با ١ دهها میشود ١١ دهها. اکنون از ١١ دهها ۵ دهها و از ٢ صدها یک صدها را کم می نمایند، که در نتیجه ١٦٧ باقی میماند، مانند: (تصویر١٦).
در این ویدیو نیز با استفاده از فعالیت های عملی به تشریح موضوع فوق پرداخته شده است.