درس ستها یا مجموعهها یکی از بنیادی ترین مباحث در ریاضیات است که در ابتدای یاد گیری ریاضی مخصوصاً در دوره مکتب تدریس میشود. این درس به ما کمک می کند تا اشیا، اعداد و یا مفاهیم را به صورت منظم دسته بندی و تحلیل نماییم.
تعریف ست: مجموعه یا دسته ای از اشیایی متمایز که دارای ویژهگی مشترکی هستند، بنام ست یاد می شود. یک ست را توسط قوس بزرگ
{} و یا توسط دیاگرام نمایش میدهند و توسط حروف بزرگ الفبای زبان انگلیسی نام گذاری می نمایند.
به گونه مثال ست حروف صدادار (واوِل) الفبای زبان انگلیسی را به صورت A={a,e,i,o,u} نشان میدهیم و یا ست اعداد جفت یک رقمی را به صورت B = {0,2,4,6,8} نشان داده میتوانیم.
ست اعداد تاق یک رقمی را توسط دیاگرام به صورت ذیل نشان داده میتوانیم:
عنصر که در یک ست شامل میباشد توسط علامت ∋ و اگر عنصری در یک ست شامل نباشد توسط علامتi∉iنشان داده میشود. در مثال های بالا A∋u بوده و 12∉B نمی باشد.
نمایش ستها: ستها را به دو روش ذیل نشان داده میتوانیم:
1) روش لیست کردن عناصر: درین روش عناصر یک ست را در داخل قوس بزرگ قسمی قرار میدهیم که عناصر توسط کامه(،) از همدیگر جدا می شوند. به گونه مثال ست اعداد طبیعی یک رقمی را به روش لیست کردن به صورت A={1,2,3,4,5,6,7,8,9} نمایش میدهیم.
2) روش توصیفی: در این روش عناصر یک ست نظر به خصوصیات اش در داخل قوس بزرگ نوشته می شود. به گونه مثال B ست اعداد یک رقمی جفت است B={2,4,6,8} و یا A ست حروف الفبای صدا دار زبان انگلیسی است A={a,e,i,o,u} همچنان ست تمام اعداد طبیعی را به شکلC={x⁄x∈N} نیز نشان داده میتوانیم.
تعداد از فعالیتهای آموزشی برای شاگردان
برای وضاحت موضوع ستها، نکات ذیل را در ختم درس، تعریف و ارایه ستها، در نظر می گیریم:
1) از شاگردان خواسته شود که نشان دهند ستها در همه جا هستند. مانند: دسته بندی لباس ها، ستهای غذا خوری، اعضای یک تیم فوتبال و یا لیست خریداری سودای خانه.
2) از شاگردان خواسته شود اشیا داخل صنف که ویژگی مشترک دارند، هر کدام را جداگانه در یک ست قرار دهند.
مانند:
ست وسایل آموزشی داخل صنف: {کتاب، قلم، کتابچه، مارکر، تخته}
ست مضامین درسی: {کتاب ریاضی، کتاب دری، کتاب ساینس، کتاب پشتو}
3) برای هر دانش آموز وظیفه داده شود تا اشیای مورد علاقه خویش را در یک ست { } نشان دهد. مانند: کتاب های داستان، فلم های کارتونی و یا خوراکی های مورد علاقه اش را در یک ست بنویسد.
در این ویدیو نیز به معرفی ستها پرداخته شده است.